van gogh borinage 345"Protestanten hebben geen beelden" zegt met wel eens. Dat heeft een reden. Vaak wordt dan verwezen naar de beeldenstorm, die in 1566 losbrak, toen de Reformatie in België veel aanhang had gekregen. Ineens werden kerken en kloosters bestormd en de inboedel vernield. De beeldenstorm uitleggen als een verzet tegen de katholieke kerk is eenzijdig. Zeker, er was frustratie en onvrijheid, maar er heerste ook economische malaise en armoede. Al met al vormde dat samen een 'explosieve sociale cocktail'.

Typerend voor de protestantse kerkbouw en kunst is wel de soberheid van de kerken en van hun kunst. De kerken die door protestanten zijn gesticht zijn eenvoudig gehouden met de aandacht gericht op de preekstoel, het Woord. De uitleg van de Bijbel is immers het voornaamste onderdeel in een protestantse kerkdienst. Misschien zijn protestanten nog het meest uitbundig in hun muziek. Want ze zingen graag tijdens hun diensten. Een naam die hier beslist genoemd moet worden is Bach, in heel Europa bekend gebleven en tot op vandaag beluisterd om zijn protestantse oratoria en cantates.

Maar er is ook schilderkunst met een protestants karakter. De schilderijen worden alleen niet meer voor de kerk gemaakt, maar voor particulieren. Een echt protestantse schilder uit de Noordelijke Nederlanden is Rembrandt. Rubens, de prominente Belgische schilder, komt uit ongeveer dezelfde tijd, maar hoort bij de Contra-Reformatie. Hij is altijd katholiek gebleven. De grootste protestantse Belgische schilder is eigenlijk Vincent van Gogh. Hij is weliswaar niet in België geboren, maar heeft hier wel zijn roeping als schilder ontdekt, nadat hij als evangelist door de protestantse kerk op dood spoor gezet was.

In de artikelen onder deze rubriek leest u over de protestantse muziek- en schilderkunst en allerlei andere culturele onderwerpen.